Gwoup Rechèch sou Sans nan Kreyòl Ayisyen
• Doktè Moles Paul, Kowòdonatè
• Doktè Mideline Dragon Jules-Saint, Konseye
• M. Job Silvert, Sekretè
Manm Komite Greska
Kisa Greska ye ?
Greska se yon Gwoup Rechèch sou Sans nan Kreyòl Ayisyen, Pwofesè Moles Paul, anseyan-chèchè nan Fakilte Lengwistik Aplike (FLA/UEH) fonde nan mwa mas 2022. Li fèt nan lide pou pwodui ak pibliye rechèch sou sans, ansanm ak lòt aspè lang kreyòl ayisyen an (tankou mòfosentaks, fonetik ak fonoloji), nan kolaborasyon ak lòt chèchè. Greska se yon espas rechèch, fòmasyon ak kolaborasyon ki travay tou sou kesyon edikasyon ak tradiksyon.
Misyon ak Objektif
- Devlope rechèch sou sans nan kreyòl ayisyen.
- Fè pwomosyon rechèch syantifik sou lang kreyòl la an jeneral.
- Ankouraje jèn etidyan antre nan travay rechèch.
Kontèks kreyasyon
Malgre tout rechèch ki fèt sou sans nan lengwistik, nou konstate pa gen anpil refleksyon ki egziste sou sans nan lang kreyòl yo, sitou kreyòl ayisyen an. Deba ki fèt nan kreyolistik yo chita plis sou jenèz lang kreyòl yo ak reyalite sosyolengwistik peyi kreyolofòn yo. Li enpòtan pou chèchè yo mete plis anfaz sou deskripsyon lang kreyòl, pou rive fè plis limyè sou fonksyònman yo, sitou nan sa k gen pou wè ak sans ki se yon eleman fondamantal nan tout lang. Nou kapab poze pwoblèm konstriksyon sans nan leksik, nan fraz, nan tèks ak nan diskou ki fèt nan kreyòl yo. Pandan n ap poze pwoblèm sans nan kreyòl ayisyen an, n ap tou pwofite poze lòt pwoblèm tankou rapò lang ak reyalite, konpreyansyon nan lang, sa ap pèmèt nou fè kèk konsiderasyon filozofik sou sans.
Rezon egzistans Greska
Gwoup rechèch sou sans nan kreyòl ayisyen se yon regwoupman espesyalis sans ak moun ki enterese pwodui konesans, dirije ak pibliye rechèch syantifik sou sans nan lide pou rive montre fason lang kreyòl la fonksyone sou plan semantik.
Jounen jodi a, Greska enterese li ak tout lòt domèn ki nan lengwistik la. Li enterese li tou ak edikasyon. Li bay sèvis tradiksyon tou.
Mo fondatè ak kowòdonatè Greska
Jounen jodi a, Greska ap bouje.
Se ak anpil satisfaksyon mwen salye tout moun k ap swiv travay Gwoup Rechèch sou Sans nan Kreyòl Ayisyen (Greska). Nou kreye Gwoup sa a nan yon kontèks kote, malgre tout gwo avansman nan lengwistik, pa t gen anpil refleksyon sou kesyon sans nan lang kreyòl yo, sitou nan kreyòl ayisyen an.
Greska fèt nan lide pou pote limyè sou fason kreyòl ayisyen an fonksyone sou plan semantik, pandan l ap mete ansanm chèchè, pwofesè ak etidyan ki kwè nan rechèch sou lang pa nou an.
Gwoup la se yon espas ouvè pou dyalòg syantifik ak pataj konesans, kote manm yo etidye divès dimansyon sans nan lang lan, kòmanse nan estrikti li rive nan itilizasyon li nan lavi chak jou a. Li se tou yon espas kote refleksyon sou lang kreyòl la pran yon dimansyon entèdisiplinè, ki lye ak kesyon panse, kilti ak kominikasyon ant moun.
Jounen jodi a, Greska ap pran yon direksyon ki pi laj nan travay rechèch li yo. Nou enterese ak tout lòt branch nan lengwistik, anplis nou enterese tou ak edikasyon epi tradiksyon, paske nou kwè tout domèn sa yo enpòtan pou devlopman plis konesans sou lang kreyòl la.
Nou deja reyalize plizyè aktivite tankou jounen etid, konferans, atelye ak yon seri rankont nan kolaborasyon ak Laboratwa LangSÉ epi Pwogram Mastè FLA a ki pote non Rankont Lengwistik Ayisyen, kote nou envite chèchè kreyolis yo pataje refleksyon ak rezilta rechèch yo sou kreyòl ayisyen an ak reyalite lengwistik an Ayiti an jeneral.
Greska se yon lekòl — yon espas kote jèn etidyan aprann, devlope kapasite rechèch yo epi fè premye pa yo nan kominote syantifik la.
Mwen kwè lang kreyòl la, kòm zouti panse, gen tout richès li yo. Se travay nou kòm lengwis, kòm chèchè pou nou kontinye dekri fonksyònman li, montre sa li ka fè.
An n kontinye pote kole pou avansman lang kreyòl la nan sosyete a !
Pwofesè Moles Paul
Anseyan-chèchè – Fakilte Lengwistik Aplike (FLA, UEH)
Atelye tematik
- Atelye tematik sou sans nan inite leksikal ak gramatikal yo
Rechèch ki fèt nan atelye sa a kapab entèrese ak kesyon konstriksyon sans nan inite leksikal yo tankou non, adjektif, vèb ak advèb epi nan inite gramatikal yo tankou pwonon, detèminan ak prepozisyon. Rechèch sou sans entèjeksyon yo kapab enterese l tou. Li kapab gade tou kòman yon seri mòfèm patisipe nan konstriksyon sans nan kèk leksèm nan kreyòl ayisyen an.
2. Atelye tematik sou sans nan tèks, fraz ak diskou
Rechèch ki fèt nan atelye sa a kapab enterese ak konstriksyon sans nan tèks, nan fraz ak diskou. Refleksyon ki fèt nan semantik tekstyèl yo ak enonsyasyon yo ap itil atelye sa a anpil. Atelye sa a kapab gade tou entèraksyon oubyen rapò ki genyen ant fraz, tèks ak diskou
3. Atelye tematik sou sans nan modalite, tan ak aspè
Atelye sa a kapab reflechi sou sans nan modalite, tan ak aspè nan tout lang kreyòl yo pandan l ap mete anfaz sou kreyòl ayisyen an. Rezilta rechèch sila yo kapab sèvi pou fè limyè sou refleksyon ki egziste an jeneral nan lengwisktik sou kategori sa yo.
4. Atelye tematik sou sans nan filozofi langaj
Atelye sa a kapab enterese gade kòman refleksyon ki egziste nan lengwistik yo ak nan filozofi langaj yo sou sans kapab fè limyè sou konstriksyon sans nan kreyòl aysiyen an, gade ki dyalòg ki kapab genyen ant refleksyon lengwistik yo ak refleksyon filozofik yo sou sans pandan li chita sou done kreyòl yo.